Cận thị ở trẻ em không còn là chuyện hiếm gặp, nhưng cận thị tiến triển quá nhanh lại là vấn đề khiến nhiều phụ huynh lo lắng. Việc nhận biết sớm dấu hiệu tăng độ cận giúp ba mẹ chủ động kiểm soát và ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm về sau. Vậy đâu là những biểu hiện cảnh báo và khi nào cần đưa trẻ đi khám?

Nhận biết cận thị tiến triển sớm giúp kiểm soát độ cận kịp thời cho trẻ

5 dấu hiệu nhận biết trẻ tăng độ nhanh

1. Trẻ thường xuyên than nhìn mờ, nhíu mắt khi nhìn xa

Một trong những dấu hiệu tăng độ cận phổ biến nhất là trẻ hay nhíu mắt, nheo mắt khi nhìn bảng hoặc màn hình xa. Trẻ có thể than mờ hơn so với trước đây, dù mới thay kính không lâu. Đây là dấu hiệu cho thấy mắt trẻ có thể đang bị thay đổi khúc xạ và cần đo lại độ cận.

Gợi ý: Nếu hành vi này xuất hiện trở lại sau khi trẻ mới thay kính 3–6 tháng, ba mẹ nên đưa con đi khám mắt định kỳ sớm hơn dự kiến.

2. Phải thay kính thường xuyên hơn trước

Thông thường, một cặp kính có thể dùng ổn định từ 1–1,5 năm. Nếu chỉ trong vòng vài tháng, trẻ đã:

• Than mờ hơn khi đeo kính hiện tại
• Phải đến gần bảng mới thấy rõ
• Hoặc bác sĩ báo độ tăng từ 0.5–1 độ trở lên

Thì đó là dấu hiệu điển hình của cận thị tiến triển nhanh. Thay kính thường xuyên không chỉ tốn kém mà còn là cảnh báo việc kiểm soát độ cận chưa hiệu quả.

3. Trẻ kém tập trung khi học, hay mỏi mắt

Khi độ cận tăng nhanh, trẻ có thể mất khả năng điều tiết linh hoạt, gây ra các triệu chứng như:

• Đọc sách nhanh mỏi mắt
• Khó nhìn rõ chữ khi viết hoặc làm bài tập
• Không còn hứng thú học tập như trước

Mỏi mắt thường xuyên có thể là dấu hiệu sớm của cận thị tiến triển ở trẻ

Đây là dấu hiệu mà ba mẹ dễ bỏ qua, nhưng lại liên quan trực tiếp đến thị lực đang suy giảm.

4. Ngồi học, xem TV, dùng thiết bị ở khoảng cách rất gần

Khoảng cách lý tưởng từ mắt đến sách vở là khoảng 30–35cm. Nếu bạn thấy con:

• Cúi sát vở khi viết
• Dán mắt vào màn hình tivi, máy tính bảng
• Gần như không thể ngồi học thẳng lưng

Đó có thể là phản xạ khi trẻ không nhìn rõ từ xa, một trong những biểu hiện điển hình của dấu hiệu tăng độ cận.

5. Trẻ ít hoạt động ngoài trời, sử dụng thiết bị số nhiều

Mặc dù đây không phải là triệu chứng trực tiếp, nhưng thói quen sinh hoạt này góp phần lớn vào tốc độ tiến triển của cận thị. Các nghiên cứu cho thấy, trẻ thiếu ánh sáng tự nhiên và tiếp xúc màn hình quá nhiều có nguy cơ tăng độ nhanh hơn.

Nếu kết hợp với các dấu hiệu ở trên, phụ huynh cần can thiệp sớm bằng cách thay đổi thói quen + khám lại mắt.

Lưu ý khi gia đình có tiền sử cận thị nặng

Nếu ba mẹ có độ cận cao, nguy cơ trẻ tăng độ nhanh cũng cao hơn. Trong những trường hợp này, việc theo dõi kỹ và cho trẻ khám mắt định kỳ là rất quan trọng để kiểm soát độ cận từ sớm.

Kiểm soát độ cận – Cần hành động càng sớm càng tốt

Cận thị tiến triển không chỉ ảnh hưởng đến việc học tập và sinh hoạt hằng ngày, mà còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ như thoái hóa võng mạc, bong võng mạc khi trưởng thành. Vì vậy, ngoài việc theo dõi các dấu hiệu trên, phụ huynh nên:

• Cho trẻ khám mắt định kỳ mỗi 6 tháng
• Cân nhắc sử dụng kính kiểm soát cận thị, Ortho-K hoặc giải pháp chuyên biệt theo hướng dẫn của bác sĩ
• Hạn chế sử dụng thiết bị điện tử và khuyến khích hoạt động ngoài trời mỗi ngày

Kết luận

Cận thị học đường không chỉ ảnh hưởng đến việc học mà còn có nguy cơ kéo dài sang tuổi trưởng thành với biến chứng nghiêm trọng. Việc nhận biết cận thị tiến triển sớm, kết hợp thăm khám định kỳ và lựa chọn phương pháp kiểm soát phù hợp sẽ giúp bảo vệ thị lực lâu dài cho trẻ.

Phụ huynh có thể lựa chọn Trung tâm Kiểm soát Cận thị Mắt Sài Gòn để được các bác sĩ nhãn khoa thăm khám toàn diện và tư vấn lộ trình chăm sóc mắt phù hợp nhất cho con.