Có Nên Cho Trẻ Đeo Kính Thường Xuyên Khi Bị Cận? Chuyên Gia Nhãn Khoa Giải Đáp Chi Tiết

Khi bác sĩ nói con bị cận thị, nhiều ba mẹ có thể nghĩ “Đi cắt kính cho con đeo là xong” mà quên mất việc theo dõi cách con đeo kính, dùng kính và nhất là sự thay đổi của thị lực sau quá trình con sử dụng kính. Thói quen không đeo kính hoặc đeo không đều ở trẻ đã mắc tật khúc xạ có thể dẫn tới nhiều hệ lụy ảnh hưởng thị lực lâu dài trong tương lai. Và đeo kính thường xuyên, đúng cách chính là một trong những bước đầu tiên để bảo vệ đôi mắt khỏe mạnh cho con.

Vì sao trẻ cận thị cần đeo kính thường xuyên?

Trẻ cận thị khi nhìn xa sẽ bị mờ vì ánh sáng không hội tụ đúng trên võng mạc. Khi không đeo kính hoặc đeo không thường xuyên, mắt trẻ sẽ phải điều tiết nhiều hơn bình thường. Điều này khiến trẻ dễ gặp tình trạng mỏi mắt, nhức đầu, và nheo mắt. Một nghiên cứu tại Việt Nam đã chứng minh rằng học sinh cận thị nếu sử dụng kính thường xuyên sẽ có thành tích học tập tốt hơn so với học sinh cận thị không đeo kính.

Mặc dù trẻ cận thị cần đeo kính để điều chỉnh thị lực, tuy nhiên nhiều học sinh thường không đeo kính do thói quen trước đó, hoặc đeo kính khiến trẻ bị vướng víu tầm nhìn, hoạt động hoặc tự ti về ngoại hình… và cho dù là lý do gì thì đều có thể khiến các vấn đề về thị lực của trẻ trở nên trầm trọng hơn. Theo American Academy of Ophthalmology (Học viện Nhãn khoa Hoa Kỳ), cận thị không chỉ gây ra khó khăn trong học tập cho trẻ mà nếu không được kiểm soát đúng cách còn có nguy cơ cao hơn phát triển thành các bệnh lý nhãn khoa nghiêm trọng như thoái hoá võng mạc, tăng nhãn áp, bong võng mạc.

Vì vậy, việc trẻ cận thị cần đeo kính thường xuyên không chỉ đơn thuần là để nhìn rõ hôm nay mà còn là một bước quan trọng để bảo vệ thị lực cho tương lai.

Đeo kính thường xuyên có làm “mắt dại” không?

Nhiều phụ huynh vẫn lo lắng rằng nếu để trẻ đeo kính thường xuyên sẽ khiến mắt lồi ra, cảm giác “bị dại” và phải phụ thuộc vào kính suốt đời. Tuy nhiên, các chuyên gia khúc xạ nhãn khoa khẳng định đây là một hiểu lầm phổ biến và hoàn toàn sai.

Cho đến nay, không có bằng chứng khoa học nào cho thấy việc đeo kính đúng khiến độ cận tăng lên hay mắt trẻ trở nên “dại” hơn. Ngược lại, việc đeo kính đúng độ giúp mắt duy trì trạng thái điều tiết cân bằng, giảm căng thẳng thị giác và ngăn ngừa mỏi mắt – những yếu tố vốn có thể thúc đẩy cận thị tiến triển nhanh hơn. Nói cách khác, đeo kính thường xuyên không làm mắt yếu đi, nhưng chính việc không đeo kính khi cần, đeo kính không đúng cách hoặc không đúng với tình trạng thực tế của mắt mới khiến mắt phải làm việc quá sức, dẫn đến tăng độ và suy giảm thị lực theo thời gian.

Giúp trẻ đeo kính thoải mái và tự tin hơn

Với trẻ nhỏ lần đầu tiên đeo kính, trẻ sẽ cảm thấy lạ lẫm và ngại ngùng khi đeo. Vì vậy, ba mẹ cần cho con hiểu rằng, đeo kính là một phần quen thuộc trong cuộc sống hằng ngày, một việc làm cần thiết để giúp mắt con khỏe hơn, nhìn rõ hơn khi học tập và vui chơi. Hãy trao đổi nhẹ nhàng, tích cực để con hiểu thay vì gò bó và tiêu cực con “vì con bị cận nên bắt buộc phải đeo kính”.

Một trong những lý do trẻ không đeo kính thường xuyên còn đến từ việc thiếu tự tin khi đeo kính. Để cải thiện điều này, ba mẹ hãy để con được tự chọn kiểu dáng, màu sắc kính. Được đeo kính “đúng gu” sẽ khiến con thoải mái và thích thú hơn, từ đó con sẽ cảm thấy tự tin và chủ động đeo kính. Trong thời gian đầu, mỗi ngày con đeo kính, ba mẹ có thể khen ngợi hoặc mỉm cười động viên cho con thấy ngoại hình, khuôn mặt của con “hợp” và “đẹp” với kính ra sao. Nhờ vậy, con sẽ không còn cảm thấy “đeo kính làm cho bản thân xấu” và dần hình thành thói quen đeo kính thường xuyên.

Tại sao đeo kính thường xuyên vẫn chưa phải giải pháp tối ưu?

Việc đeo kính cận đúng và thường xuyên là tốt, tuy nhiên, kính cận thông thường chỉ giúp trẻ nhìn rõ hơn nhưng chúng không có tác dụng làm chậm tiến trình tăng độ cận ở trẻ. Đây là kết luận được nhắc đến rõ ràng trong các tổng hợp nghiên cứu của NCBI (National Center for Biotechnology Information – Trung tâm Thông tin Công nghệ sinh học Quốc gia tại Hoa Kỳ), trong đó cho thấy rằng để kiểm soát cận thị, trẻ cần những giải pháp chuyên sâu hơn như kính áp tròng Ortho-K, thuốc nhỏ mắt Atropine nồng độ thấp hay tròng kính kiểm soát cận thị như DIMS và HALT.

Ngay cả American Academy of Ophthalmology (AAO) – Hiệp hội bác sĩ chuyên khoa mắt hàng đầu tại Hoa Kỳ, cũng khuyến cáo rằng việc chỉ dùng kính cận thông thường không đủ để làm chậm quá trình kéo dài trục nhãn cầu – nguyên nhân chính khiến độ cận tăng theo thời gian. Điều này càng nhấn mạnh vai trò quan trọng của việc kiểm soát cận thị đúng phương pháp, đặc biệt đối với trẻ dưới 12 tuổi – độ tuổi có giai đoạn mắt phát triển mạnh và dễ tăng độ nhất.

Đeo kính đều đặn – nền tảng quan trọng nhưng chưa đủ để bảo vệ thị lực

Đeo kính đúng độ giúp trẻ nhìn rõ và giảm gánh nặng điều tiết, từ đó hạn chế nguy cơ tăng độ. Nhưng để bảo vệ đôi mắt lâu dài, đặc biệt trong bối cảnh tỷ lệ cận thị trẻ em ngày càng cao, việc chỉ đeo kính thông thường để nhìn rõ là chưa đủ. Thay vào đó, trẻ cần có một lộ trình kiểm soát cận thị phù hợp bằng các phương pháp khoa học hiện đại và thói quen sinh hoạt lành mạnh. Đây mới là cách bền vững để giữ gìn thị lực khỏe mạnh cho trẻ trong nhiều năm tới.

Nếu ba mẹ đang quan tâm đến các phương pháp bảo vệ mắt cho con tối đa hoặc con đang cần được đo khám chuyên sâu và tư vấn phương pháp kiểm soát phù hợp, hãy đưa con đến Trung tâm Kiểm soát Cận thị Mắt Sài Gòn để được các bác sĩ và cử nhân  khúc xạ thăm khám toàn diện